أبو القاسم عبد الله بن علي الكاشاني ( القاشاني )
67
عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى )
باب ششم در معرفت و صفت فيروزه و معادن و انواع و خواصّ آن بدانك فيروزه جوهرى است از جملهء حجريّات . معادن فيروزه آنچ مشهور و معروف است در پنج موضع است : در بلاد خراسان در محروسهء نيسابور در ديهى كى آن را بشان خوانند ، و در حدود خوارزم - اردبحره ، ( ؟ ) و در حدود ماوراء النّهر - خجند ، و در حدود كرمان در كوهى كى [ ميان يزد و كرمان است ] ، و در حدود تركستان به حدود ايلاق ، « * » و در چند موضع ديگر مىنمايند ، امّا غير نيسابور همه بد باشد . و جوهر هر معدنى را نامها نهادهاند كه حكّاكان و جوهريان هرجوهرى كه ببينند در حال بدانند كه از كدام معدن است . و اسامى معادن فيروزهء نيسابورى كه بهترين فيروزهاست : معدن ابو اسحاقى معروف و مشهورترين معادن است و فيروزهء آن نيكوتر و رنگينتر و باقيمتترين جملهء معادن فيروزهاست . ديگر معدن زرهونى است . آن نيز نيكوست . امّا رنگش به غايت طراوت نيست كى ابو اسحاقى .
--> * - تا آخر اين جمله در حاشيه تحرير شده است .